การประสมคำ

ในตอนนี้ท่านจะได้เรียนรู้การประสมคำอักษรธรรมสำหรับใช้เขียนภาษาไทยอีสาน ซึ่งมีหลักการเบื้องต้นพอสรุปได้ ดังนี้
๑. อักษรเดี่ยว ปะสมสระแม่ ก กา คล้ายภาษาไทยกลาง
๒. อักษรประสม อักษรตัวที่ ๒ จะใช้ตัวเฟื้องหรือตัวซ้อน วางไว้ใต้ตัวต้น ยกเว้นตัว ร เฟื้อง จะวางไว้หน้าพยัญชนะต้น
๓. อักษรที่ใช้เป็นสระ (อ ว) จะใช้ตัวเฟื้องและตัวซ้อน วางไว้ใต้ตัวต้น
๔. ตัวสะกดจะใช้ตัวเฟื้องหรือตัวซ้อน วางไว้ใต้ตัวต้น ยกเว้นกรณีใต้ตัวต้นไม่ว่าง จะใช้ตัวบน (มีเฉพาะ ง ) นอกนั้นใช้ตัวเต็ม
๕. ใช้ไม้ซัด สะกดแทนตัว ก ในสระ อา อุ อู ออ โอ อัว เอีย
๖. ใช้ไม้อังแล่น (ตัว ง บน) ในสระ อุ อู ออ อัว เอีย
๗. กรณีแม่กนที่ต้องสะกดด้วยตัวเต็ม จะใช้ตัว ร สะกดแทนตัว น (จะไม่เห็นตัว น เต็มเป็นตัวสะกด ดูสดมภ์แม่ กน)
๘ . หลักการนี้เป็นเบื้องต้นของการประสมคำ บางตำรา บางอาจารย์อาจประสมคำแตกต่างออกไป เนื่องจากยังไม่มีการตกลงร่วมกันและกำหนดรูปแบบไวยากรณ์ที่ชัดเจน เป็นประเด็นหนึ่งที่ควรจัดทำ
๙ . ในตัวอย่างต่อไปนี้ ได้ยกตัวอย่างการประสมอักษรเดี่ยวและอักษรประสมในบรรทัดถัดไปเพื่อเปรียบเทียบกัน

(แฟ้มค่อนข้างใหญ่ โปรดรอสักครู่)


ถ้ายังสับสนขอให้กลับไปทบทวนพยัญชนะและสระอีกครั้ง ท่านอาจทำตารางประสมคำลักษณะคล้ายกันนี้ แล้วฝึกประสมโดยใช้พยัญชนะต้นตัวอื่นๆ ไม่กี่ตัวก็จำได้หมด และโปรดเสนอแนะด้วยครับผม
๓๑ สิงหาคม ๒๕๔๖